Vitamin nedir?

Vücuttaki biyolojik olayların normal olmasına, insan ve hayvanın dengeli gelişmesine sebep olan uzvi (organik) maddeler. Vitaminler vücudun yapı taşı ve enerji verici olmamakla birlikte sağlıklı bir hayat için mutlaka besinler vasıtasıyla dışardan alınmalıdırvitaminler

Vitamin kelimesi, sıhhat' e sebep olan amin manasında olup, ilk defa 1911 senesinde C. Funk adlı bir kimyacı tarafından kullanıldı. vitamin isminin kullanılmasından asırlar önce, protein, karbonhidrat, lipid, madenler ve su dışında henüz belirlenmemiş bazı kimyasal maddelerin de normal beslenme için gerekli olduğu bilinmekteydi. Mesela, aylarca denizlerde gezen gemiciler limon ve sebze yemediklerinden skorbüt hastalığına yakalanmışlar ve bunun tedavisinin de limon yemekle mümkün olduğu anlaşılmıştır. Çünkü limonda C vitamini bulunmaktadır. Diğer taraftan, yalnız kabuğu soyulmuş pirinçle beslenen insanlarda beriberi hastalığının meydana geldiği ve bu hastalığın pirinç kabuğu ile tedavi edildiği bilinmekteydi. Vitamin eksikliğinin sebep olduğu hastalıklara Avitaminoz veya Hipovitaminoz denir.

Bugün ülkemizde, belirli vitamin eksikliklerine seyrek rastlanmaktadır. Böyle eksiklikler görülen kimselerde ya alkolizm gibi çok kötü alışkanlıklar veya sindirim bozukluğu bulunmaktadır. Teknoloji bakımından ileri ülkelerde meydana gelen egoizm (bencillik) ve metaryalizm (maddecilik) hastalığı yaşlanan kimselerin tek başına yaşamasına sebep olmaktadır. Böyle yaşlı kimseler de, tek yönlü hazır yemeklerle beslendiklerinden, vitamin eksikliği görülmektedir. Ayrıca bol miktarda bira ve şarap tüketen bu ülkelerin insanlarında vitamin eksikliğinin olması çok tabiidir. Çünkü, alkol ince barsaktaki emilimi bozmaktadır. Bu da birçok bakımdan vitamin alamama olayıdır. Bugünkü tıp kat’i olarak alkolün, B2 B6 ve B12 vitaminlerinin alınmasına mani olduğunu ortaya koymuştur.

Ayrıca büyük şehirlerdeki yerleşim bozukluğu, insanların güneş ışını almasına mani olduğundan d vitamini eksikliği ortaya çıkmaktadır. Afrika ve Güney Asya insanlarında halen şaşılacak derecede vitamin eksikliği bulunmaktadır.

Bütün vitaminler ya oldukları gibi veya provitamin (vitaminin önmaddesi) şeklinde bitkiler tarafından sentez (basit maddelerden meydana getirme) edilirler. Provitaminler, vücutta vitamin haline dönüştürülür. Bu dönüşme ya vücudun kendi gücüyle veyahut dış bir kuvvet vasıtasıyla olur. Vücut kendine lazım olan enzim ve hormonları kendisi yaptığı halde vitamini yapamaz. Onun içindir ki vitaminlerin mutlaka dışardan alınması gerekiyor. İncelemeler, metabolizmanın kontrolünde, minerallerle birlikte vitaminlerin, hormon ve enzimlerin birbirlerine bağlı olarak çalıştıklarını göstermektedir. Vitamin etki bakımından hormonlara benzemektedir. Vitaminler az miktarda bütün hücrelerde depolanmaktadır. Bazıları ise önemli miktarda karaciğerde birikir. Bugün, yaklaşık 20

değişik iyi karekterize edilmiş vitamin bilinmektedir. Fakat bunlardan 14’ünün kat’i olarak gerekliliği ispatlanmıştır. Her vitaminin ara metabolizmada kendine has bir fonksiyonu vardır ki, bu başka bir şeyle karşılanamaz. Ayrıca bazı vitaminler etkilerinde birbirlerine bağlıdır. Vitaminlerin yapıları aydınlatılmadan önce vitaminleri A, B, C, K gibi büyük harflerle adlandırma alışkanlığı vardı. Bugün de böyle devam etmektedir.

Vitaminler genel olarak et, sebze, meyve ve tahıllardan temin edilir. Sürekli olarak vitamin alınması gerekir. Her şeyi yiyebilen bir insan için vitaminsizlik mesele değildir. Bugün birçok vitaminler sun’i olarak, hayvan ve bitkilerden elde edilmektedir. Eczanelerde ilaç olarak satılmaktadır. Vitaminler, suda ve yağda çözünen vitaminler şeklinde tasnif edilmektedir. A, D, E ve K vitaminleri yağda, C ve B vitaminleri suda çözünürler. Vitaminler başlıca üç şekilde analiz edilmektedir: Kimyevi veya fizikokimyevi, biyolojik ve mikrobiyolojik.

Vitamin kelimesinin sözlük anlamı

1. Hayvansal metabolizma için gerekli olan ve organizmaya besin ya da ilaç olarak dışardan sağlanan biyokatalizör madde.

Vitamin kelimesinin ingilizcesi

n. natural or manmade organic substances necessary for physical development and functioning
n. vitamin, natural or manmade organic substances necessary for physical development and functioning
n. vitamin

İlgili olabilecek başlıklar

Vitamin nedir?
Vita nedir?